HET KOMPAS
| Een kompas is een instrumentje met een magnetische naald die altijd naar het noorden wijst. Vraag je je waarom dat waardevol kan zijn? Denk eens aan een boot op zee, je ziet niets anders dan water, nergens herkenningspunten, welke kant moet je op varen? Of je loopt in een onbekend gebied, er zijn wolken dus je ziet niet waar de zon staat en er is niemand om de weg te vragen. Loop je in de goede richting? Het kan dus van onschatbare waarde zijn om te weten waar het noorden is. Je weet dan namelijk meteen ook waar het zuiden, westen en oosten liggen. Met een beetje handigheid en ervaring kun je met een kompas bepalen waar je zit en vervolgens bepalen waar je heen moet en met het kompas in de hand de uitgestippelde route volgen. |
|
Wie heeft het kompas ontdekt?
Chinese schippers ontdekten heel lang geleden dat er met een magneetijzersteen iets vreemds aan de hand was. Zij lieten een langwerpige magneetijzersteen aan een touw hangen. De steen draaide elke keer naar dezelfde kant. Hij wees altijd met dezelfde punt naar het noorden. En met de andere punt naar het zuiden. Ze gebruikten de steen in hun zeilboten. Soms verdwaalden ze midden op zee. Als er een dikke mist was bijvoorbeeld. Welke kant moesten ze nu uit? Waar was het land? Ze hingen een magneetijzersteen aan een hengel voor aan het schip. Deze wees het noorden aan. En zo wisten ze ook meteen het oosten, het zuiden en het westen. Waarschijnlijk waren het dus de chinezen die als eerste ontdekten dat je stukjes metaal dusdanig kunt bewerken dat ze altijd dezelfde richting op wijzen. Veel later is dat stukje metaal steeds verder ontwikkeld tot het kompas van vandaag de dag.
Hoe werkt een kompas?
De wijzer of naald van het kompas is een magneet . De aarde is ook een magneet, het is de grootste magneet van de wereld. Diep in de aarde zit een vloeibare massa ijzer. Die massa maakt van de aarde een reusachige magneet. Alle andere magneten worden daardoor aangetrokken door de aarde. De magnetische naald van het kompas wordt aangetrokken door de magnetische noordpool van de aarde en wijst dus altijd naar het noorden, welke kant je ook op draait.