Cijfers geven een duidelijke groei aan
Volgens het CBS gebruikte in 2024 22,7 procent van de Nederlandse bedrijven met tien of meer werknemers minstens één van zeven gemeten AI-technologieën, vaak afgerond weergegeven als 23 procent. Een jaar eerder lag dat percentage nog op 14 procent, een toename van bijna negen procentpunten in twaalf maanden tijd. Dat tempo valt op, zeker in vergelijking met andere Europese landen. Op een met Eurostat vergelijkbare basis komt Nederland uit op de zesde plaats binnen de EU-27, achter Denemarken, Zweden, België, Finland en Luxemburg. Nederlandse bedrijven zitten dus niet vooraan, maar wel duidelijk boven het Europese gemiddelde. Je kunt hieruit concluderen dat AI in Nederland geen randverschijnsel meer is, maar ook geen gemeengoed dat overal op dezelfde manier wordt ingezet.
Zowel grote als bij kleine bedrijven
De adoptie van AI hangt sterk samen met de omvang van een onderneming. Bij bedrijven met 10 tot 19 werknemers gebruikt 17,8 procent AI, bij 20 tot 49 werknemers is dat 22,2 procent, bij 50 tot 99 werknemers 28,1 procent en bij 100 tot 249 werknemers 34,8 procent. Bij de grootste bedrijven, met 500 of meer medewerkers, ligt dat percentage op 59,2 procent. Diezelfde patronen zie je terug in de industrie. Daar steeg het aandeel bedrijven dat AI gebruikt van 15 procent in 2022 naar 29 procent drie jaar later, met een groei die het sterkst is bij grote bedrijven: 64 procent van de organisaties met meer dan 250 werknemers zet AI in, tegenover 21 procent bij bedrijven met tien tot vijftig medewerkers. Kleinere bedrijven hebben vaak minder budget, minder gespecialiseerde kennis in huis en soms ook minder tijd om met nieuwe technologie te experimenteren. Dat betekent niet dat AI voor hen minder relevant is, eerder dat de drempel om te beginnen anders aanvoelt.
AI verschillend per sector
Niet elke sector beweegt in hetzelfde tempo. In de industrie blijkt uit onderzoek van RaboResearch en de International Labour Organisation dat bijna vier op de tien taken in aanmerking komen voor ondersteuning door AI, vooral bij het monitoren van productiekosten en het opstellen van productieschema's. In de handel en logistiek ligt de belangstelling hoog, maar de daadwerkelijke toepassing blijft achter. Ongeveer 60 procent van de handels- en logistieke bedrijven toont interesse in AI-toepassingen, terwijl slechts 7 procent van de bedrijven over een vastgestelde AI-strategie beschikt. Binnen vervoer en opslag ligt het feitelijke gebruik rond de 11 procent, daarmee blijft de sector achter bij bijvoorbeeld de ICT en de financiële dienstverlening, waar AI al vaker onderdeel is van de dagelijkse operatie. Die verschillen laten zien dat AI geen kwestie is van willen of niet willen, maar ook van wat een sector concreet met de techniek kan.
De praktijk is weerbarstiger dan de cijfers
Onderzoek van InSpark laat zien dat AI bij veel organisaties nog beperkt is opgenomen. Slechts 8 procent heeft het organisatiebreed geïntegreerd en strategisch vastgelegd, terwijl een kwart AI al structureel inzet binnen meerdere processen maar nog niet over de hele linie. De rest houdt het bij verkennende pilots. De obstakels verschuiven per fase. In de pilotfase springt gebrekkige datakwaliteit eruit, gevolgd door laag gebruik onder medewerkers, terwijl gebrek aan kennis in alle fasen een hardnekkig obstakel blijft. Dat laatste is misschien wel de kern van het verhaal. Bedrijven die AI alleen zien als een tool om sneller te werken, komen minder ver dan bedrijven die ook nadenken over hoe medewerkers ermee omgaan en welke kennis daarvoor nodig is.
SynAI helpt bedrijven verder
Voor bedrijven die willen weten waar ze staan of hoe ze AI verstandig kunnen inzetten, is het waardevol om niet zomaar ergens te beginnen. SynAI biedt bedrijfsadvies op maat aan, waarbij gekeken wordt naar welke processen zich lenen voor AI en welke stappen daadwerkelijk waarde opleveren. Voor teams die liever eerst kennis opdoen, is een AI workshop een laagdrempelige manier om te ontdekken wat mogelijk is, zonder meteen grote investeringen te doen. Zo'n workshop geeft medewerkers een beter beeld van de mogelijkheden en beperkingen, wat volgens onderzoek juist een van de grootste drempels blijkt te zijn.
Waar bedrijven nu staan
AI is inmiddels stevig verankerd in het Nederlandse bedrijfsleven, maar de manier waarop bedrijven het gebruiken loopt sterk uiteen. Grote organisaties lopen voorop, kleinere bedrijven volgen in een ander tempo, en sommige sectoren komen sneller tot toepassing dan andere. De cijfers groeien elk jaar, maar groei zegt nog niets over hoeveel waarde een bedrijf er daadwerkelijk uit haalt. Wie AI serieus wil inzetten, doet er goed aan om niet alleen naar de techniek te kijken, maar ook naar de mensen die ermee moeten werken.
Terug
