Hoe werkt dat zweven precies?
Het ISS draait met hoge snelheid rond de aarde. Tegelijkertijd trekt de zwaartekracht het ruimtestation steeds naar beneden. Omdat het station ook vooruit beweegt, mist het als het ware steeds de aarde. Daardoor blijft het in een baan rond de planeet hangen. Astronauten vallen mee met het ruimtestation en voelen daardoor hun eigen gewicht bijna niet meer. Dat heet gewichtloosheid of microzwaartekracht.
Dat betekent dus niet dat zwaartekracht verdwenen is. Op de hoogte van het ISS is een groot deel van de zwaartekracht van de aarde nog aanwezig. Het verschil zit vooral in de vrije val. Dat kun je een beetje vergelijken met een achtbaan die plots naar beneden gaat. Tijdens zo’n moment voelt je lichaam tijdelijk lichter aan. Bij astronauten duurt dat gevoel veel langer omdat ze continu rond de aarde blijven bewegen.
Wat merk je van gewichtloosheid?
Gewichtloosheid heeft veel invloed op het dagelijks leven van astronauten. Slapen gaat bijvoorbeeld anders dan op aarde. Astronauten maken hun slaapzak vast aan een muur zodat ze niet door de cabine zweven tijdens het slapen. Ook eten en drinken vraagt aanpassingen, want kruimels en druppels kunnen zomaar wegdrijven en apparatuur beschadigen.
Het lichaam verandert ook. Spieren en botten worden minder belast doordat astronauten geen gewicht hoeven te dragen. Daardoor kunnen spieren zwakker worden en neemt botmassa af. Om dat tegen te gaan trainen astronauten dagelijks op speciale fitnessapparaten in het ISS. Zonder die oefeningen zouden ze na terugkeer op aarde moeite krijgen met lopen en bewegen.
Zelfs simpele handelingen kosten soms meer moeite. Astronauten moeten zich regelmatig vastmaken om niet weg te drijven wanneer ze werken achter een computer of eten klaarmaken. Ook douchen en tandenpoetsen verlopen anders dan thuis, omdat water niet vanzelf naar beneden stroomt.
Waarom dit onderzoek nuttig is
Onderzoek naar gewichtloosheid levert niet alleen kennis op voor toekomstige ruimtereizen. Wetenschappers leren ook meer over het menselijk lichaam. De effecten op spieren, botten en bloedcirculatie helpen onderzoekers bijvoorbeeld bij studies naar veroudering en revalidatie op aarde. Daardoor heeft ruimteonderzoek soms ook toepassingen waar mensen hier direct iets aan hebben.
Terug
