De basis ligt bij de zon. Die stoot voortdurend kleine deeltjes uit, ook wel zonnewind genoemd. Deze deeltjes reizen door de ruimte en bereiken soms de aarde. Daar komen ze in aanraking met het magnetisch veld en de bovenste lagen van de atmosfeer.
Wanneer die geladen deeltjes botsen met gassen zoals zuurstof en stikstof, ontstaat er energie. Die energie wordt zichtbaar als licht. De kleur hangt af van het type gas en de hoogte waarop de botsing plaatsvindt. Zo zorgt zuurstof vaak voor groen licht, terwijl stikstof meer roodachtige tinten kan geven.
Het aardmagnetisch veld speelt een belangrijke rol. Het leidt de deeltjes richting de polen. Daardoor zie je het noorderlicht vooral in landen als Noorwegen en IJsland. Daar ligt een soort ring waar het verschijnsel het vaakst voorkomt.
Hoewel Nederland ver van de poolgebieden ligt, is het noorderlicht hier niet onmogelijk. Normaal is het te zwak of te ver weg om zichtbaar te zijn. Maar bij sterke zonneactiviteit verandert dat.
Tijdens een zogenoemde geomagnetische storm worden extra veel deeltjes richting de aarde gestuurd. De zone waarin het noorderlicht voorkomt schuift dan verder naar het zuiden. Hierdoor kan het licht ook boven Nederland verschijnen.
Dat gebeurt niet vaak, maar het komt wel voor. Begin 2026 werd het noorderlicht nog op meerdere plekken in Nederland gezien. Daarbij waren zelfs met het blote oog gekleurde strepen zichtbaar.
Wie het noorderlicht wil zien in Nederland, moet vooral geduld hebben. De kans is groter bij heldere nachten en weinig lichtvervuiling. Daarom worden noordelijke provincies en kustgebieden vaak genoemd als goede plekken.
Daarnaast speelt de activiteit van de zon een grote rol. Zonder sterke uitbarstingen blijft het noorderlicht meestal buiten zicht. Zelfs in landen waar het vaker voorkomt, is het nooit gegarandeerd.
Het noorderlicht laat zien hoe dynamisch de ruimte rond de aarde is. Wat begint bij de zon, eindigt als een lichtspel hoog boven je hoofd. Soms ver weg in het noorden, soms onverwacht dichtbij. Juist dat onvoorspelbare maakt het voor veel mensen interessant om in de gaten te houden.
Terug